Að þrá óbyggðirnar

16.02.2023

Þegar ég lít út um gluggann á flugvél og sé ekkert nema manngert landslag fyrir neðan mig fyllist ég ónotatilfinningu, einhvers konar innilokunarkennd. Borgir, bæir, vegir, afgirtir landskikar, beitilönd, ræktuð tún og geldir skógar afmarkaðir beinum línum og réttum hornum, svo langt sem augað eygir. Ég ímynda mér hvernig það er að standa þarna á jörðu niðri og vilja komast út í óbyggðirnar til að fá frið, til að anda, en óbyggðirnar er hvergi að finna. Það er ekkert að fara, bara vegir og girðingar í allar áttir. Land í notkun. Land í eigu einhvers annars. Engrar undankomu auðið.

Ég fann þessa sömu tilfinningu þegar ég stóð uppi á hæð í París—fyrstu stórborginni sem ég skoðaði mig um í—og sá ekkert nema borg á sjóndeildarhringnum, allan hringinn. Mig sundlaði, fannst ég þurfa að hlaupa í burtu en gerði mér sömuleiðis grein fyrir því að ég gæti hvergi flúið. Af einhverjum ástæðum togar eðlishvötin mig út í óbyggðirnar, eins og þar sé öryggi að finna. Ég trúi því ekki að í raun og veru séu óbyggðirnar endilega öruggur staður, en það breytir því ekki að hið frumstæða innra með mér leitar þangað þegar þyrmir yfir mig.

Kannski fylgir þetta því að búa á Íslandi. Ég finn huggun í því að vita að ég kemst út í óbyggðirnar hvenær sem ég vil, ég sé fjöllin frá borginni sem ég bý í. Ég finn huggun í því að sjá þessi fjöll út um gluggann. Ég get látið mig dreyma um að líf mitt sé raunverulega í þessum fjöllum þegar ég horfi út um gluggann þaðan sem ég sit og sinni daglegu amstri af hálfum hug í samfélagi sem ég vildi óska að ég hefði meiri trú á. Að ég lifi og hrærist í faðmi fjallanna og ég hafi bara eitt, einfalt markmið til að vinna að og það markmið skipti raunverulegu máli, eitthvað í ætt við að bjarga heiminum frá glötun með því að leggja fótgangandi ásamt fögru föruneyti í lífshættulegt ferðalag þvert yfir landið til þess að kasta Hringnum í eldfjallið í Mordor þar sem hann var skapaður.

Kannski er þetta einfaldlega vegna þess að í æsku leitaði ég gjarnan út fyrir bæjarmörkin, út í hraunið, til þess að fá frið og skilyrti mig þannig til að upplifa óbyggðirnar sem eina griðarstaðinn. Kannski leitaði ég út í hraunið til þess að fá frið einmitt vegna þess að óbyggðirnar kölluðu á mig. Ég veit ekki hvort kom á undan. Kannski þarf ég bara að komast í fjallgöngu. Mig dauðlangar í fjallgöngu. Ég myndi gera mikið til þess að komast í fjallgöngu. Ég íhuga reglulega að fá mér bíl einungis til þess að hafa auðveldara aðgengi að fjöllunum. Kannski er þessi stöðuga þrá til þess að fara í fjallgöngu sprottin af sömu orsök og dagdraumarnir, kannski stafar þetta af einhverri óbeit á daglegu amstri samfélagsins. Kannski elska ég bara fjöllin.

jóló

30.11.2016

geng laugarveginn í nístingskulda horfandi niður, annars stinga ljósin í augun

ærandi jólalögin skera í eyrun og túristar sjúga upp í nefið og hósta þar sem þeir standa og stífla umferð og taka myndir af mislitu, misvel hönnuðu jólaskrauti

stressaðir foreldrar teyma tilneydd börn milli búða

“mamma plís förum heim”
“pabbi það er svo kalt”

en það þarf að finna gjöf fyrir ömmu

ó, hvað ég gæti haft það gott um jólin
ef ekki væri fyrir andskotans jólin

Þriðji í fráhvörfum

29.9.2016

Ég þurfti nauðsynlega að kaupa mér sellófan. Ég neyddist því til að gera mér ferð í 10-11, sem er hinum megin við götuna. Það tók mig hálftíma að mana mig upp í að leggja af stað því ég var búin að týna sólgleraugunum mínum. Ég huggaði mig við það að stærstur hluti leiðarinnar er í skugga á þessum tíma dags en þegar ég gekk fyrir hornið á húsinu kastaði ég næstum upp, því sólin skein beint í augun á mér, það var eins og einhver hefði rekið prjóna inn í augun á mér.

Í 10-11 voru til tvær tegundir af sellófani. Ég ákvað að kaupa eina rúllu af hvorri tegund, vitanlega, enda má víst ekki opna pakkningarnar í búðinni til þess að gá hvor tegundin sé betri. Blæbrigðamunur á plasti er mikill og ætli ég mér að menga náttúruna vil ég gera það með gæðaplasti (sem er að vísu í mótsögn við það að kaupa báðar tegundir en ok). Þegar ég ætlaði að borga uppgötvaði ég hins vegar að ég hafði víst gleymt veskinu heima og þurfti því að fara aftur heim og sækja það.

Þegar ég lagði aftur af stað, veskið meðferðis, var ég orðin gegnblaut af svita. Ég ákvað að fara fyrst á bensínstöðina rétt hjá og kaupa sólgleraugu svo ég kæmist lífs af í þessum harða, bjarta heimi. Á leiðinni endurkastaðist sólin af hverjum einasta glugga blokkarinnar á móti og beint inn í heilann á mér eins og óteljandi fokking rakvélarblöð. Eftir allan þann nístandi sársaua sem ég hafði upplifað var eins og þúsund ár hefðu liðið frá því ég lagði af stað þremur mínútum fyrr og þrátt fyrir það voru sólgleraugun á bensínstöinni of ljót til þess að ég gæti réttlætt að kaupa þau, svo ég gekk aftur í 10-11. Keypti helvítis rúllurnar. Sigri hrósandi ákvað ég að gerast djörf og fara í Ríkið. Yfir eina götu í viðbót.

Hvert einasta skref í áttina á Ríkinu sendi höggbylgju í gegn um líkamann á mér. Ég fann hvernig þessir tveir bitar af mat, sem ég hafði komið niður með herkjum fyrr um daginn, skoppuðu um í maganum á mér og ég sver að hann er marinn að innan. Sársaukinn dundi taktfast í höfðinu, innan frá. Ég hvíslaði “óguð, óguð, óguð” í takt við skrefin og sársaukann og reyndi að ganga með lokuð augun því ég vildi alls ekki æla á bílastæði vínbúðarinnar, hversu ógeðslega vandræðalegt væri það? Ég þurfti að kaupa þennan helvítis bjór svo ég gæti losnað við fjandans ógleðina og komið niður einhverri næringu. Þar sem ég gekk blindandi varð ég nánast fyrir hjólreiðamanni.

Við kassann í Vínbúðinni brosti afgreiðslukonan til mín, með meðaumkunarsvip. Ég brosti til baka, tárin í augunum. Þegar ég kom út blöstu við mér fulltrúar Íslensku Þjóðfylkingarinnar að safna undirskriftum. Upp að mér gekk maður og spurði mig hvort ég vildi skrifa undir. Ég hugsaði ekki einu sinni heldur svaraði “heyrðu, ég er siðblind, ég er til í það” og brosti mínu breiðasta. Hann vissi ekki hvaðan á sig stóð veðrið og sagði þetta hugsanlega athyglisverðasta svar sem hann hefði fengið. Ég tjáði honum að ég reyndi að gera að minnsta kosti einn andfélagslegan hlut á dag. Á meðan ég skrifaði undir kom starfsfólk búðarinnar út og rak hópinn í burtu. Ég glotti alla leiðina heim, í gegn um tárin og svitann og nístandi sársaukann.